Putkaradze.ge                                                                                                Research & Information website  
                                                             
   


ქუთაისის აკაკი წერეთლის სახელობის
სახელმწიფო უნივერსიტეტის დიალექტოლოგიის
სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი

Akaki Tsereteli Kutaisi State University
Dialectology Research Institute


ტარიელ ფუტკარაძე

 



ისტორიული საცხოვრისი
 დედაენა
დიალექტები

 

The Georgıans – The Kartvels

Historical Home
Mother Tongue
Dialects

Tariel Putkaradze


Part I
Pre-Christian Period



ნაწილი I
ქრისტიანობამდელი ეპოქა


2005


გამომცემლობა ”ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი”


ინგლისური თარგმანი - ირინე კუცია;
თურქული - აბდულაჰ ზორლუ (არჩილ ზოიძე), გიგა ქამუშაძე; პატივისცემით აღვნიშნავთ, აგრეთვე, ლელა გაჩეჩილაძის, იასინ მსხალაძისა და როინ ყავრელიშვილის ღვაწლს.
ნაშრომის გამოქვეყნების პროცესში თანადგომას მიწევდნენ: ეკა დადიანი, ია ვაშაკიძე, ლევან ვაშაკიძე, შალვა კირთაძე, ბუბა კუდავა, თეიმურაზ ფუტკარაძე, ფაჰრედინ ჩილოღლუ, ემზარ ჭანტურიძე, ხათუნა ჯავახაძე.

 

 

                                                                                           ლინგვისტური სამეცნიერო კვლევისთის გადაიწერეთ  მოცემული ქართული შრიფტები    FONTS
 

   
 


შინაარსი

 

●  სარჩევი

  სატრანსლიტერაციო სქემა 

  წინასიტყვაობა 


 

 

ნაწილი I: ტერმინოლოგიური პრობლემები
 

1.1.     ენისა და კილოს მიმართების საკითხი და ერი

1.1.1.  თემი, ტომი, ეთნოსი, ერი

1.1.2.  სამწიგნობრო ენა, უმწიგნობრო ენა, დიალექტი; სახელმწიფო ენა, ეროვნული ენა, დედაენა, უცხო ენა

1.1.3.  ქართველთა თანამედროვე ენობრივი ერთეულების დაჯგუფების საკითხი

1.2.     ქართველთა აღმნიშვნელი ძველი და ახალი სახელები..

1.2.1.  წინარექართველურ (იბერიულ-კავკასიურ-წინააზიურ) და ქართველურ ტომთა აღმნიშვნელი სახელები

1.2.2.  ქართველთა თვითსახელწოდება – ქართველი

1.2.3.  ქართველების აღმნიშვნელ ეთნონიმთა და თემონიმთა ლინგვისტური მიმართების ამსახველი სქემა

1.3     სხვადასხვაენოვანი ქორონიმები და სხვადასხვა ისტორიული ეპოქა

 

 

 

ნაწილი II: ქართველები უძველესი დროიდან ქრისტიანობამდე;
                საერთოქართველური ენის თეორიული მოდელისა და დათარიღების საკითხები

2.1.        კავკასიურ-ქართველური ეთნოსის თავდაპირველი საცხოვრისის საკითხი

2.1.1.     ბიბლიური და მითოლოგიური თვალთახედვა

2.1.1.2   ბერძნული მითოლოგიის ზევსამდელი ღმერთი

2.1.2.     მეცნიერული მოსაზრებანი

2.1.2.1.  მიგრაციის თეორია

2.1.2.2.  ამიერკავკასიაში ავტოქთონობის თეორია

2.1.2.3.  ავკასია-წინააზიაში ავტოქთონობის თეორია

2.1.3.     წინააზიური კულტურული სამყარო და ქართველურ-კავკასიური (იბერიულ-კავკასიური) ენობრივი ველი; 
        წინააზიურ-კავკასიურ მონათესავე ენათა მიმართების სქემა

2.2.        აიეტიდან ფარნავაზამდე: კოლხური კულტურა; აიეტის ქვეყნის შესაძლო ოფიციალური ენის -
        საერთოქართველური ენის - თეორიული მოდელი და არსებობის დრო

2.2.1.     კოლხური კულტურის საზღვრების საკითხი არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით

2.2.2.     კოლხური კულტურის შემქმნელი ეთნოსის ენის საკითხი

2.2.3.     საერთოქართველური ენის თეორიული მოდელის საკითხი და მისი არსებობის დრო

2.3.        ქუჯისა და ფარნავაზის საქართველო; 23 საუკუნის წინანდელი საქართველოს სახელმწიფო ენა და
        ქართველური   დიალექტები; ქართველთა ასომთავრ-ული დამწერლობა

2.3.1.    ისტორიული რეალიები

2.3.2.    ქართული ანბანი და ფარნავაზისდროინდელი სახელმწიფო ენის ფონემატური მოდელის საკითხი

2.3.3.    თანამედროვე ქართველურ დიალექტთა ჩამოყალიბების დრო

 

 

●      დასკვნის ნაცვლად

●       ა.ნაშრომში წარმოდგენილი ძირითადი დებულებები

●       ბ. იბერიულ-კავკასიური ენების, საერთოქართველური ენის, სამწიგნობრო ქართულისა და ქართველთა თანამედროვე დიალექტების    
   მიმართების ამსახველი სქემა

      გამოყენებული  ლიტერატურა

   საძიებო

   ლექსიკონი

   დანართი

   რუკები

 

 

 

 

წიგნში განხილულია ქართველთა ენობრივი და ეთნიკური ისტორიის საკითხები, კერძოდ:
- წინარექართველური ტომებისა და საკუთრივ ქართველების ისტორიული საცხოვრისის საზღვრები;
- საერთოქართველური ენა, როგორც სამწიგნობრო ქართული ენის საბაზო ენობრივი სტრუქტურა;
- ქართველთა დედაენის - ქართველური სამწიგნობრო ენისა და ქართველური კილოების ფონემატურ-მორფოლოგიურ-სინტაქსურ-ლექსიკური
  მიმართებები;
- მრავალსაუკუნოვანი ქართველური სამწიგნობრო ენის ქმნადობის პროცესში სხვადასხვა კუთხის ქართველთა (მეგრელ-ლაზთა, სვანთა, მესხთა...)
   მონაწილეობის ამსახველი მასალა;
- ქართველური მოსახლეობის თვითაღქმა;
- ქართველი ერის აღმნიშვნელი ეთნონიმებისა (ქართველი, კოლხი, მოსოქი, იბერი, ვირქი, გურჯი, გურგანი, გეორგიან, აფხაზი, ობეზი, გრუზინი...) და
  ცალკეულ ქართველურ ტომთა/თემთა სახელწოდებების ისტორია-ეტიმოლოგიები...
  საქართველოს გარეთ ნაკლებად იცნობენ საქართველოში შექმნილ ქართველოლოგიურ კვლევებს, ამიტომაც, ქართულის არმცოდნეთათვის წიგნს 
  ახლავს შედარებით მოკლე ინგლისურენოვანი და თურქულენოვანი ვარიანტები; შესაბამისად, ნაშრომი ბევრ სიახლეს შეიცავს მისთვის, ვისაც  
  საკმარისი ინფორმაციის ვერფლობის გამო ჰგონია, რომ ქართველთა ნაწილს - მეგრელებს, ლაზებს, სვანებს, მესხებს - არა აქვთ ისტორიული
  სამწიგნობრო ენა.